Chuyện nông dân ở Huyện Chư Sê coi chiếc điện thoại là vật bất ly thân không có gì là lạ. Đối với họ điện thoại là phương tiện để kinh doanh. Họ có thể gọi điện tham khảo giá cả mua bán trong ngày của các doanh nghiệp, tham khảo tình hình dịch bệnh của cây tiêu… và có thể tự định đoạt giá bán.
Ở Chư Sê, hầu hết nhà nào cũng khang trang, có nhà còn mua được cả xe hơi. Thu nhập của nông dân nơi đây sau mỗi vụ thu hoạch tiêu có khi được tính bằng tiền tỉ. Chính vì vậy, họ coi việc trồng và bán tiêu là một nghề kinh doanh và lên chiến lược rất cẩn thận. Trong lúc nông dân trồng điều, cà phê, cao su, lúa… luôn hoang mang lo sợ khi giá lên hay xuống thì người trồng tiêu rất bình tĩnh. Họ biết hàng của mình có thể được bán ra hay giữ lại, chứ không nhất thiết phải bán giá thấp.
Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, Tổng Giám đốc Công ty Intimex TP.HCM, cho biết có thời điểm nước ngoài ngừng nhập khẩu một tháng nhưng nông dân vẫn đồng lòng không bán tiêu ra. Chính vì thế, họ vẫn giữ được giá, thậm chí bán giá cao hơn. 7 năm nay, đều đặn ngày nào nông dân cũng gọi điện đến tổng đài thông tin tự động để tham khảo giá cả rồi gọi điện cho nhau bàn phương án bán hay giữ.
Theo ông Nam, do nông dân biết điều tiết bán ra hay tạm trữ nên quy luật giá cả lên xuống theo chu kỳ của hồ tiêu đã bị phá vỡ. Không chỉ có nông dân trồng tiêu Gia Lai mà nhiều nông dân ở các tỉnh khác cũng áp dụng phương thức này. 6 năm trở lại đây, giá tiêu của Việt Nam luôn giữ được mức giá ổn định, thậm chí còn tăng cao liên tục. Nếu năm 2007 giá chỉ 30.000 đồng/kg thì năm 2008 đã lên đến 50.000 đồng/kg. Hiện tại, giá luôn dao động trong khoảng 120.000 – 130.000 đồng/kg.
Theo ông Nam, giá tiêu ổn định một phần là do sản lượng xuất khẩu tiêu của Việt Nam chiếm đến 50% sản lượng tiêu giao dịch trên thế giới và phần còn lại do sự đồng thuận trong kinh doanh của nông dân.
Chính vì sự ổn định của tiêu mà gần đây nhiều hộ nông dân đã phá bỏ những cây khác như điều chuyển sang trồng tiêu. Nhiều nơi không có điều kiện thích hợp trồng tiêu như Quảng Bình, Quảng Trị, Lâm Đồng… cũng đang ồ ạt trồng.
Theo thông tin chưa chính thức từ Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, giá trị xuất khẩu hồ tiêu cao gấp 4 lần cao su, 2,6 lần cà phê và 3,8 lần điều. Chính điều này đã khiến diện tích trồng tiêu tăng nhanh. Theo Hiệp hội, hiện nay diện tích trồng tiêu đã lên đến 60.000 ha, vượt 17% quy hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đến năm 2020. Điều đáng lo ngại là diện tích trồng tiêu đang tăng nhanh trên nhiều nước. Trong khi đó, năng suất tiêu Việt Nam lại vượt xa các nước.
Hiện nay, Ấn Độ có diện tích tiêu lớn nhất thế giới với 200.000 ha năng suất 3 tạ/ha, Sri Lanka 5 tạ/ha, Indonesia, Malaysia, Brazil 1 tấn/ha, còn Việt Nam cao nhất đạt 2 tấn/ha.
Một chuyên gia của Hiệp hội Hồ tiêu thế giới cho biết năm 2015 giá tiêu sẽ giảm vì nguồn cung tăng cao. Diện tích ngày càng tăng sẽ ảnh hưởng đến thế trận giá đang ổn định của ngành tiêu.
Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cũng khuyến cáo nông dân hạn chế mở rộng diện tích những vùng điều kiện tự nhiên không phù hợp. Nông dân nên chuyển từ số lượng sang chất lượng, bằng cách nâng cao việc xuất khẩu tiêu trắng, tiêu bột nhằm tăng giá trị sản phẩm.
Trở lại câu chuyện của người nông dân Chư Sê. Sau khi thành công với chiến lược găm hàng giữ giá, Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê đã thành lập Trung tâm kết nối nguyên liệu hồ tiêu nhằm giảm bớt khâu trung gian. Trung tâm này sẽ giúp doanh nghiệp mua bán trực tiếp với nông dân. Nếu thành công, mô hình này sẽ giúp nông dân bán được tiêu với giá cao và doanh nghiệp cũng mua được hàng có chất lượng
Tưới dí vẫn là hình thức tưới phổ biến nhất cho công việc tưới cây Hồ tiêu của đa số bà con. Với hình thức này, có thể chi phí đầu tư không quá nhiều. Tuy nhiên chi phí vận hành sẽ rất cao. Bởi thường thì máy bơm hoạt động mỗi ngày lên tới 10-12 tiếng, cùng với đó cần nhiều công lao động hơn cho một diện tích trồng tiêu. Điều quan trọng hơn, việc tưới sẽ khó duy trì thường xuyên, đúng thời điểm, đều đặn với một lượng nước vừa đủ. Bên cạnh tưới dưới gốc, cây Tiêu cần thêm nước trên thân, lá và độ ẩm cần được duy trì.
Tưới tự động phun mưa luôn là giải pháp toàn diện cho tưới cây Hồ tiêu!

Anh Dương Văn Nảm, Thôn 4, Xã Long Bình, H. Bù Gia Mập, Bình Phước, chủ vườn tiêu 6 mẫu chia sẻ:
Lúc ban đầu anh tính sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt cuốn quanh mỗi gốc tiêu, bởi tưới tay thì vất vả quá, nhiều lúc không có công, bên cạnh đó chi phí chạy máy bơm cũng rất lớn, tưới tay cũng không còn khả thi do nguồn nước mỗi ngày một khan hiếm.
Tuy nhiên, anh cho biết nếu áp dụng tưới nhỏ giọt chi phí lớn quá, có thể sẽ chỉ làm thì điểm một mẫu, sau đó mỗi năm làm thêm một ít, tưới nhỏ giọt tuy giúp tiết kiệm nước nhưng không cải thiện được môi trường sống, và không giúp bộ rễ phát triển được nhiều.
Còn, với phương án tưới phun mưa, anh cho rằng phù hợp hơn cả, vì vừa đảm báo tiết kiệm nước, đảm bảo điều kiện tốt nhất cho cây tiêu phát triển như cung cấp đủ nước, duy trì tiểu vùng khí hậu, cải tạo lớp đất mặt cho rễ cây phát triển rộng… và với người nông dân, chi phí đầu tư thấp là yếu tố quan trọng nhất để anh và nhiều bà con nông dân khác sẵn sàng chuyển đổi từ tưới thủ công sang tưới tự động.
Anh nói thêm, trước đây, với 6 mẫu, máy anh đầu tư một máy bơm D22, mỗi ngày chạy hết chừng 500 ngàn tiền dầu cùng 300 ngàn tiền công tưới cho 02 người. Cứ một tuần mới tưới hết 1 lượt và lại quay về tưới từ đầu, cứ như thế trong suốt mùa khô. Tính ra mỗi tháng anh chi phí hết hơn 20 triệu tiền dầu và công tưới.
Sau gần 1 tháng triển khai tưới thử trên mẫu tiêu đầu tiên, anh cho rằng, riêng về tiền dầu đã giảm một nửa vì mỗi lần chạy máy anh tưới hết 1 mẫu, chạy trong vòng 4-5 tiếng là ướt từ ngọn và thấm xuống lớp đất chừng 20 phân, rất phù hợp cho cây tiêu. Công tưới gần như không có, vì hai công tưới trước đây giờ chuyển sang chăm bón phân và chăm sóc thêm vườn cà phê cho anh. Tổng chi phí tưới cho mỗi mẫu tiêu giờ chỉ còn khoảng trên dưới 7 triệu, trong khi đó cây tiêu phát triển tốt hơn, giữ được đất tới xốp hơn, bảo vệ được nguồn nước.
Bà con vui lòng tải file Tuoi Ho tieu tu dong để tham khảo thêm về các thông số kỹ thuật

Với hầu hết các loại hoa Lan yêu cầu về nước tưới đều rất khắt khe. Điều này, thể hiện ở yêu cầu về tần suất tưới, yêu cầu chính xác về lượng nước, thời điểm tưới, yêu cầu về duy trì khoảng độ ẩm…
Liệu loại thiết bị nào có thể đáp ứng được những yêu cầu khắt khe này?
Chú Phan Văn Xành (Ấp Bến Đò, Tân Phú Trung, Củ Chi), khách hàng đầu tiên trong lĩnh vực trồng hoa Lan của Nhà Bè Agri. Chú có trên 20 năm kinh nghiệm, với 3,000m2 và đang tiếp tục mở rộng thêm 2,000m2 nhận xét:
“Chú biết đến hiệu quả của tưới tự động từ rất lâu rồi, nhưng để đầu tư một hệ thống tưới phun sương thì mắc quá, còn các hệ thống khác hiện tại chú thấy cũng chưa đạt yêu cầu.”
Lần đầu gặp chúng tôi chú nhận xét “Chú thấy rất an tâm khi gặp các cháu, các cháu làm chú rất tin tưởng và thông tin về sản phẩm khá đầy đủ, làm việc chu đáo, chi tiết và có nhiều lựa chọn cho khách hàng”.
Sau 1 ngày anh em chúng tôi cùng chú lắp đặt 3,000m2 Mokara chú có dẫn thêm một vài người bạn đến tham quan và rạng rỡ nhận xét “Thiết bị tưới rất đều, giờ thì chú nhàn rồi. Cả vườn chú chỉ vặn van 2 lần, mỗi lần tưới 30 phút, thay vì phải ròng dây tưới 3 tiếng như trước đây, vừa tiết kiệm điện, vừa tiết kiệm công”
Sau khi triển khai một thời gian, chú nói tưới thế này là đạt lắm rồi.
Để thêm các thông tin lắp đặt, thông số kỹ thuật, quý khách vui lòng tải file đính kèm Tuoi vuon lan tu dong

Tham khảo thêm phân tích “Tối đa hoá hiệu quả từ phương pháp tưới nhỏ giọt cho cây ăn trái”
Với đặc tính là cây rễ chùm, ăn không quá sâu, chịu được nóng hạn, nhưng đòi hỏi độ ẩm cao trong mùa kết trái. Yêu cầu tưới rửa sương muối và rửa trái, tưới dây hàng này, nên tưới phun mưa luôn là lựa chọn hàng đầu cho tưới cây Thanh Long. Theo T.S Nguyễn Đăng Nghĩa—G.Đ Trung tâm Nghiên cứu đất & thổ nhưỡng phía Nam thì “Tưới nhỏ gọt thường áp dụng cho trường hợp nguồn nước rất hạn chế – khan hiếm“, còn “Trong điều kiện tốt hơn, chúng ta nên dùng phương pháp phun mưa. Vì cải thiện được độ ẩm không khí, vì ở Bình Thuận vào mùa khô, độ ẩm rất thấp”.
Theo ông Trần Minh Tuấn—PGĐ TT Nghiên cứu Thủy Nông & Cấp nước—Viện Thủy Lợi Khoa Học phía Nam, “Cây Thanh Long yêu cầu: 800 – 2000mm/năm. Theo phương pháp thủ công, bà con thường tưới 4,000-4,5000m3/ha/vụ, trong khi đó tưới phun mưa chỉ bình quân tiêu tốn 2,000-2500m3/ha/vụ, giảm 40 – 50% so với thủ công, trong khi đó vẫn đảm bảo lượng nước cần thiết”.

Trần Ngọc Xuân, X. Hồng Thái – Bắc Bình: “Nhờ tưới Phun mưa cho cây Thanh Long mà gđình kiểm soát được lượng nước. Không cần có người can thiệp vào, chỉ trong vòng 2h hệ thống đã tưới được 2ha Thanh Long. Đảm bảo tưới đúng thời điểm thích hợp, giúp cây quang hợp tốt nhất”.
Theo chú Sáu Diệp, Chợ Gạo Tiền Giang: “Thiết bị Nelson tưới rất tốt, hoạt động ổn định và khá đều. Với việc tính toán chính xác thời gian cần tưới dựa vào thông số kỹ thuật của từng béc tưới, giúp tiết kiệm nước trong khi vẫn tưới đủ nước cho cây Thanh Long. Đặc biệt giúp xử lý nhanh chóng khi có sương muối, với chỉ một lần vặn van là cả mảnh vườn được tưới ngay tức thì”.
Theo quan sát và so sánh trực quan, chúng tôi nhận thấy hầu hết bà con chưa sử dụng hệ thống tưới tự động, phần vì do lo sợ không đủ nguồn nước và nguồn điện để chạy máy bơm, phần vì cho rằng chi phí đầ tư sẽ lớn. Nhưng thực tế, tưới tự động sẽ nhanh hơn, tiết kiệm hơn so với tưới thủ công, và bà con kiểm soát được lượng nước tưới. Mỗi héc ta, bà con chỉ cần sử dụng máy bơm hiện có (thường từ 2-3 ngựa), và thường chi phí chỉ dao động từ 25—30triệu / ha (bao gồm đường ống nước, hệ thống đầu tưới Nelson).
Bà con vui lòng tài file đính kèm Tuoi Thanh Long tu dong để tham khảo thêm các thông số kỹ thuật hoặc gọi số điện thoại 08 3781 77 87 để được tư vấn trực tiếp.

Nhất nước—nhì phân—tam cần—tứ giống là câu nói cửa miệng của cha ông ta, những người có kinh nghiệm trong việc trồng trọt—chăm sóc cây trồng. Ngày nay có thể nói, công nghệ trong nông nghiệp đã phát triển rất nhanh, đòi hỏi người nông dân lựa chọn phương pháp & thiết bị tưới hợp lý nhất để đạt hiệu quả cao nhất trong canh tác.
Đặc biệt với cây rau, nguồn nước đóng vài trò sống còn cho sự phát triển và hình thành giá trị dinh dưỡng.
Lựa chọn một phương pháp, một hệ thống tưới phù hợp luôn là vấn đề bà con quan tâm.
Dưới đây, chúng tôi xin kể lại những câu chuyện và phân tích của chúng tôi nhằm giúp bà con có thể lựa chọn thiết bị tưới tự động phù hợp nhất.
Lần đầu chúng tôi tiếp xúc Trang trại Thỏ Viết—HTX Đồng Tiến 2 (Ấp 3, X. Phạm Văn Cội, Củ Chi) và được tham quan mô hình tưới tự động bằng béc tưới hiện có. Toàn bộ khu nhà lưới đã được gắn thiết bị.
Chúng tôi thuyết phục và được gắn thử các loại béc tưới do Nelson Hoa Kỳ sản suất trên diện tích 0,5ha. Các thiết bị được chúng tôi lựa chọn gắn thử là R10TG, S10, R5 và R2000.
Lúc trước máy bơm 2 ngựa trên cánh đồng chỉ tưới được khoảng 1,000m2, nhưng với đầu tưới chuyên dùng cho nhà kính R10TG của Nelson, máy bơm có thể tưới lên tới 2,500m2.
Anh Đinh Minh Dưỡng quản lý trang trại nhận xét: “Đầu tưới tạo ra 4 đường nước với góc lệch và bán kính khác nhau tạo nên khả năng đồng đều rất cao”.
Sau gần 1 tháng chạy thử nghiệm, đồng thời xem xét hồ sơ chào hàng của Nhà Bè Agri, đơn vị đã lựa chọn thiết bị Nelson R10TG tưới thay thế hệ thống thiết bị hiện có, và cho phần diện tích nhà lưới mở rộng, đồng thời sẽ sử dụng đầu Nelson R2000 cho phần diện tích ngoài cánh đồng.
Bà con tải file về để tham khảo các thông số chi tiết Tưới rau tự động
Cũng như nhiều nông hộ trồng cà phê ở thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk, gia đình chị Nguyễn Anh Đào phải khoan giếng, lấy nước tưới cà phê. “Nhiều nơi khoan xuống sâu cả trăm mét mà vẫn không có nước”, chị Đào nói.
Theo một lãnh đạo thuộc Sở Tài nguyên Môi trường Đắk Lắk, việc khai thác nước ngầm tại địa phương đã vượt mức an toàn. Một nghiên cứu của Đại học Quốc gia Úc thực hiện năm 2008 cho thấy các nông hộ trồng cà phê ở Tây Nguyên tưới 3 lần mỗi vụ. Vậy mà 3 năm gần đây, gia đình chị Đào phải tưới cà phê khoảng 5-6 lượt trước khi mùa mưa tới.
Được xem là thủ phủ của vựa cà phê Tây Nguyên nhưng việc canh tác của Đắk Lắk lại khá nhỏ lẻ và tự phát. Theo ông Nguyễn Hữu Việt, Phó Chủ tịch Thành phố Buôn Ma Thuột, số hộ có diện tích canh tác dưới 2 ha như gia đình chị Đào chiếm khoảng 93%. Quy mô manh mún dẫn đến tình trạng khoan giếng tràn lan vào mùa khô.
Tình trạng khô hạn diễn biến phức tạp trong những năm gần đây nhưng diện tích cà phê mới vẫn tăng theo từng năm. Riêng Đắk Lắk, ông Việt ước tính cà phê đóng góp khoảng 30% việc làm trực tiếp và gián tiếp. Rõ ràng, thiếu nước ngầm là một vấn đề cấp bách, tác động trực tiếp đến sinh kế của một lực lượng lao động đáng kể nơi đây.
Ngoài biến đổi khí hậu, tình trạng khan hiếm nước trong mùa khô còn do con người. Không chỉ bị lâm tặc tàn sát, nhiều cánh rừng còn bị xóa sổ để phục vụ phát triển thủy điện. Trao đổi với NCĐT, Giáo sư Lê Huy Bá nhận xét: “Không có rừng che phủ, lượng nước ngầm trong đất cũng bị suy kiệt, độ ẩm của đất giảm, các vi sinh vật cũng mất theo. Có vùng đã có biểu hiện của sa mạc hóa, hạn hán quanh năm, cây khô cằn không phát triển được”.
Diện tích rừng ở Tây Nguyên bị thu hẹp còn do sự xâm thực bởi làn sóng ồ ạt trồng cao su những năm qua. Ông Bá cũng quan ngại khả năng nguồn cung nước phục vụ cho phát triển nông nghiệp vào mùa khô sẽ bị chia sẻ khi 2 nhà máy luyện alumin ở Nhân Cơ và Tân Rai vận hành hết công suất.
Khác với sự lo ngại của nhà khoa học, lãnh đạo các công ty xuất khẩu cà phê cho biết mối quan tâm của họ luôn là sự biến động giá của cà phê nguyên liệu chứ không phải khô hạn.
Người dành sự quan tâm nhất định đến vấn đề nước ngầm ở Tây Nguyên là ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Vinamit, dù trong danh sách mặt hàng chủ lực của doanh nghiệp không có cà phê. Ông Viên cảnh báo mối nguy thẩm thấu một số loại thuốc bảo vệ thực vật xuống các mạch nước ngầm trong quá trình bơm tưới. Giáo sư Bá phân tích thêm rằng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bị thẩm thấu có khả năng phá vỡ mạng lưới mao quản của đất, cản trở quá trình hút nước tự nhiên của cây trồng.
Theo ông, nếu không có những thay đổi tích cực, lượng nước ngầm chắc chắn sẽ suy kiệt. Khi đó, những tổn thất sẽ không chỉ dừng lại ở sự mất mát của vựa nông sản Tây Nguyên
Do thời tiết khô hạn kéo dài, năng suất cây mía niên vụ 2012 – 2013 tại Ninh Hòa thấp hơn năm trước. Tuy nhiên, những diện tích mía được tưới đầy đủ vẫn cho năng suất trung bình cao hơn 30-40% so với diện tích chỉ nhờ vào nước trời.
Tưới mía tự động bằng phương pháp phun mưa (click để xem video)
Từ việc làm của nông dân
Giữa trưa nắng chang chang, trên vùng mía lưu gốc (vừa thu hoạch xong) ở thôn 3 xã Ninh Thượng, thị xã Ninh Hòa của anh em ông Huỳnh Văn Thông và Huỳnh Văn Giáo, hệ thống tưới nước tự động với 30 đầu béc đang hoạt động, phun đều cho cả diện tích mía lớn. Anh em ông Thông có khoảng 42ha mía ở thôn 3. Trước đây, diện tích này toàn nhờ nước trời. Nhưng cách đây khoảng 5 năm, thời tiết nắng nhiều, mía cháy khô, nên các ông đã có ý tưởng dẫn nước từ thác Bay cách đó vài cây số về tưới. Hai ông đã đầu tư 100 triệu đồng làm hệ thống nước tự chảy; đào hồ dẫn nước về, để lắng rác rồi cho chảy vào hệ thống ống dẫn Φ90 dài khoảng 4.000m. Nước về đến ruộng được chia ra 2 nhánh ống dẫn Φ60 chảy vào 2 giàn phun mưa, mỗi giàn 30 đầu béc. Theo ông Thông, nếu tưới nhanh, mỗi ngày, hệ thống tưới được 1ha, còn tưới thấm sâu 30 – 40cm thì 1 ngày cũng được 0,5ha. Diện tích mía đang chờ thu hoạch thì không tưới để đảm bảo chữ đường; hai ông chỉ tưới nước luân phiên cho khoảng 30ha mía tơ mới trồng và mía lưu gốc mới thu hoạch. Đủ nước, cây mía lên đều, năng suất cao hơn nhiều so với vùng thiếu nước.
![]() |
| Thu hoạch mía ở Ninh Hòa. |
Ông Thông cho biết, trước đây, năng suất trung bình cho cả vùng mía của hai anh em khoảng 40 tấn/ha, giờ đây tăng lên trung bình 65 tấn/ha. Diện tích được tưới đều có thể đạt 80 – 90, thậm chí 100 tấn/ha. Với giá mía 880 ngàn đồng/tấn cho mía 10 chữ đường mà nhà máy đang thu mua hiện nay và năng suất trung bình khoảng 52 tấn/ha, nông dân thu lãi khoảng 20 triệu đồng/ha; nếu năng suất đạt 70 – 80 tấn/ha, người trồng sẽ lãi khoảng 35 triệu đồng/ha. Năm ngoái, giá mía hơn 1 triệu đồng/tấn, doanh thu vùng mía của anh em ông đạt 2,7 tỷ đồng, lãi khoảng 1,3 tỷ đồng. Năm nay, giá mía thấp, doanh thu còn khoảng 2,2 tỷ đồng, lãi khoảng 800 triệu đồng.
Gia đình ông Trần Ký (thôn 3, xã Ninh Thượng) có hơn 10ha trồng mía, trong đó có khoảng 4 – 5ha được tưới ổn định nhờ nguồn nước từ 2 hồ chứa và suối Mơ. Ông Ký nhận xét: “Diện tích có nước tưới ổn định đạt 70 – 80 tấn/ha, còn nước trời đạt khoảng 45 – 50 tấn/ha”. Đưa chúng tôi đến cánh đồng mía bên suối Mơ, ông Nguyễn Tiến Trúc – Phó Trạm Nông vụ Ninh Thượng phụ trách thôn 3 cho biết, dọc khu vực suối Mơ có hơn 400ha mía nhưng diện tích mà người dân lấy được nước suối Mơ bằng máy bơm khoảng 150ha. Ngoài lấy nước trực tiếp từ suối Mơ, trong thôn có 3 hộ dân đầu tư hệ thống nước tưới tự phun như anh em ông Thông. Năng suất mía bình quân có nước tưới khoảng 70 tấn/ha, nước trời khoảng 50 – 55 tấn/ha.
![]() |
| Hệ thống nước tự chảy của anh em ông Huỳnh Văn Thông (Ninh Thượng, Ninh Hòa). |
Đến chuyện đầu tư của công ty
Theo ông Nguyễn Thanh Ngữ – Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Ninh Hòa, khi Công ty tổ chức hội thảo với người dân 5 xã vùng mía nguyên liệu, nhiều người kiến nghị cần quan tâm đến vấn đề thủy lợi, đảm bảo nguồn nước tưới cho cây mía vì có đủ nước thì năng suất cây mía tăng 30 – 40%. Bà Nguyễn Thị Hoa – Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cho biết: “Nếu được tưới, năng suất cây mía tăng lên rất nhiều. Niên vụ mía này, thời tiết khô hạn, năng suất mía giảm, trung bình đạt khoảng 52 tấn/ha nhưng vẫn có những diện tích đạt đến 100 tấn, thậm chí 120 tấn/ha. Tuy nhiên, số diện tích này không nhiều, bởi chỉ vài chục hộ có điều kiện tự đầu tư hệ thống tưới nước và cũng phải có nguồn nước”.
Theo bà Hoa, qua tham quan, học tập ở một số nước, Công ty nhận thấy, ở các nước này, họ đầu tư tốt cho cơ sở hạ tầng vùng nguyên liệu mía. Thực tế, khi quỹ đất đã hết giới hạn thì chỉ còn cách phát triển theo chiều sâu, nghĩa là áp dụng các giải pháp kỹ thuật để tăng năng suất cây trồng. Muốn vậy, cần quan tâm nhiều yếu tố như: giống, thổ nhưỡng, nước tưới, cách chăm sóc. Về phía Công ty, bên cạnh việc hỗ trợ lãi suất cho nông dân, cơ cấu lại giống mía để tránh tình trạng mía chín đồng loạt, tạo áp lực khi thu hoạch, Công ty sẽ quan tâm đầu tư nước tưới cho vùng mía nguyên liệu. Lâu nay, cây mía trồng chủ yếu nhờ nước trời, nhưng việc tưới nước chủ động đã cho thấy có thể giúp nâng cao năng suất mía. “Công ty sẽ thuê chuyên gia tư vấn; không có phương án chung cho toàn bộ diện tích mà sẽ phải nghiên cứu để có nhiều phương án phù hợp với đặc thù mỗi vùng. Hiện nay, Công ty đang trong quá trình khảo sát, lập dự án. Trước mắt, Công ty dự kiến sẽ đầu tư hệ thống tưới ở một số vùng có sẵn nguồn nước tự nhiên như: Ninh Tây, Đá Bàn…, cố gắng thí điểm vào khoảng năm 2014. Tuy nhiên, tiến độ, lộ trình thực hiện còn phụ thuộc vào nguồn nước sẵn có cũng như việc thăm dò, khảo sát nguồn nước ngầm” – bà Hoa nói.
Cty TNHH Xuất nhập khẩu và Thương mại Á Châu vừa trồng thử nghiệm thành công và đưa vào khuyến cáo bà con nông dân chăn nuôi đại gia súc, đặc biệt là ngành nuôi bò sữa các địa phương nước ta trồng và sử dụng nhiều giống cỏ có chất lượng cao, trong đó có 3 giống mới là cỏ Maxa Millet, Sweet Jumbo và Superdan có nguồn gốc từ Australia.
Giống cỏ Maxa-Millet: Là giống cỏ thân mềm, họ hòa thảo có nguồn gốc từ Australia mới được nhập nội và trồng thành công ở nước ta. Cỏ Maxa Millet dễ trồng, dễ chăm sóc, sinh trưởng, phát triển nhanh, đâm nhiều chồi, thân nhỏ, lá to mềm, trỗ hoa muộn nên cho năng suất thu hoạch cao (35-40 tấn/ha/lần cắt), mỗi năm có thể cắt được 8-12 lứa, sản lượng đạt tới 250-400 tấn/năm. Cỏ Maxa Millet có giá trị dinh dưỡng cao, có thể sử dụng tốt dưới dạng cỏ tươi, cỏ khô hoặc ủ chua làm thức ăn cho chăn nuôi trâu, bò, dê, cừu để lấy thịt hoặc lấy sữa. Ngoài ra cỏ Maxa Millet còn được dùng làm thức ăn nuôi cá rất tốt. Cỏ Maxa Millet có thể nhân giống bằng hạt hoặc tách chồi trồng quanh năm trên đất có tưới tiêu chủ động, trừ những tháng mùa đông có nhiệt độ dưới 16oC.
– Cách trồng, chăm sóc và thu hoạch: Có thể trồng được trên nhiều loại đất khác nhau, trong đó loại đất thịt màu mỡ sẽ cho năng suất cao; độ pH đất thích hợp từ 5,5-7,0. Đất được cày bừa kỹ, bón lót nhiều phân chuồng hoai mục và bón thêm 50 kg urê + 50 kg DAP cho mỗi ha. Năm đầu có thể gieo bằng hạt theo hàng cách nhau 80-100cm, sâu 3-5cm với lượng giống 6-8kg/ha. Các năm tiếp theo có thể tách cây con hoặc lấy hom thân để trồng nhân rộng ra cũng được. Sau mỗi đợt cắt bón thúc 50 kg urê/ha, kết hợp xới xáo, vun gốc và tưới đủ ẩm. Chú ý xẻ rãnh thoát nước trong mùa mưa để tránh bị úng ngập.
Do cỏ Maxa Millet tăng trưởng mạnh, lấn át cỏ dại nên không cần sử dụng thuốc trừ cỏ. Thời điểm thu hoạch tốt nhất khi cây cao 1-1,2m, cây chưa ra hoa. Dùng dao sắc cắt cách gốc 15-20cm, xếp gọn chở về dùng máy thái cho gia súc ăn tươi hoặc đem phơi khô, ủ chua làm thức ăn dự trữ qua đông.
Giống cỏ Sweet Jumbo (cỏ voi ngọt) và cỏ Superdan: Đây là 2 giống cỏ cao lương ngọt được trồng phổ biến ở Australia, hiện đang được nhân rộng ở Việt Nam vì dễ trồng, dễ chăm sóc tốt, năng suất cao (35-40 tấn/lần cắt), chất lượng tốt (hàm lượng đạm đạt 12-18%, đạt 20% khi cây cao 1m), thích hợp cho nhiều loại đại gia súc, đặc biệt là chăn nuôi bò sữa dưới dạng ăn tươi, phơi khô dự trữ hoặc ủ chua lên men. Cỏ Sweet Jumbo và cỏ Superdan sớm cho thu hoạch (sau gieo 5 tuần), tái sinh nhanh (25-28 ngày/lứa cắt) nên cho sản lượng rất cao: từ 250-400 tấn/ha/năm.
– Cách trồng, chăm sóc và thu hoạch: Có thể gieo trồng quanh năm trên nhiều loại đất khác nhau có tưới tiêu chủ động, pH đất thích hợp từ 5,5-7,0. Nên cày bừa kỹ, bón lót phân chuồng hoai (nếu có) và phân hóa học: 50 kg urê + 50 kg DAP + 3 kg KCl cho mỗi ha. Gieo theo hàng cách nhau 60-80cm, sâu 2-4cm. Nếu là giống cỏ Sweet Jumbo thì mỗi ha cần gieo 15kg (khoảng 32.000-35.000 hạt/kg, gieo khoảng 30-35 hạt/mét dài là vừa) trong khi với giống Superdan, do hạt nhỏ (65.000-70.000 hạt/kg), chỉ cần gieo khoảng 10kg/ha là đủ (gieo khoảng 45-60 hạt/mét dài là vừa). Gieo xong phun thuốc trừ cỏ Maizine (tiền nẩy mầm) để diệt trừ cỏ dại. Sau mỗi đợt cắt cần bón thúc 100 kg urê/ha kết hợp xới xáo, vun gốc, tưới đủ ẩm cho bộ rễ phát triển sẽ cho năng suất cao.
Thời điểm thu hoạch tốt nhất khi cây cao 90-100cm. Có thể cắt cỏ cho ăn tươi theo kiểu nhốt chuồng hoặc làm cỏ khô, ủ chua lên men làm thức ăn dự trữ mùa đông hay chăn thả trên ruộng đều được. Khi thu hoạch, cần chừa lại gốc cao 15-20cm, nhặt sạch lá già, mỗi gốc sẽ nẩy 6-8 chồi non, sức tái sinh mạnh. Sau 5-6 lứa cắt nếu thấy cỏ tái sinh yếu, nên cày phá bỏ để trồng lại bằng giống mới bằng hạt hoặc bằng hom thân như trồng mía.
Bà con và các địa phương có thể liên hệ với các địa chỉ sau đây để mua hạt giống và được tư vấn thêm về kỹ thuật gieo trồng, sử dụng:
– Các tỉnh phía Bắc: Cty TNHH Xuất Nhập Khẩu và Thương mại á Châu tại địa chỉ: 28/13 Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội, ĐT: 04. 37640376.
– Các tỉnh phía Nam: Cty CP Giống cây trồng miền Nam tại địa chỉ: 282 đường Lê Văn Sỹ, P1, Q. Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh, ĐT: 08. 38442414.
Theo Bao Nong Nghiep Viet Nam



